Gotu kola (wąkrotka azjatycka) – właściwości, działanie i efekty

Opublikowano: 28 kwietnia 2022, 14:47

Co to jest gotu kola

Gotu kola, czyli wąkrotka azjatycka (łacińska nazwa to centella asiatica) to roślina stosowana w Ajurwedzie oraz tradycyjnej medycynie chińskiej na dolegliwości takie jak poparzenia, rany skóry, stres czy poprawa pracy mózgu. Ma też korzystne działanie na stawy.

Jest ona adaptogenem (wspiera reakcję na stres), który głównie wpływa na pracę mózgu, uspokojenie, zmniejszenie odczuwanych stanów lękowych. Dodatkowo jest uważana za bardzo bezpieczną, a wiele badań nad jej zastosowaniem trwało nawet pół roku, dlatego też można ją przyjmować bez przerwy naprawdę długo.

Gotu kola – właściwości zdrowotne

Gotu cola ma bardzo ciekawe zastosowanie, znacznie szersze niż bacopa monnieri. Na co pomaga gotu kola?

Wąkrota wpływa korzystnie na pracę mózgu, szczególnie pod względem redukcji odczuwanego stresu czy lęku. Może poprawiać także skupienie i uwagę, jednak ten efekt jest delikatny. Oczywiście jest ona zaliczana do adaptogenów, więc sprawdzi się pod względem odczuwanego stresu, jednak gotu kola wyróżnia się działaniem uspokajającym, przeciw lękowym, a także wspomagającym zasypianie – bywa ona stosowana w terapii bezsenności 

Oprócz tego bardzo dobrze poprawia ona krążenie, w szczególności mikrokrążenie, czyli krążenie w najmniejszych naczyniach krwionośnych. I stąd bierze się najlepiej udokumentowane zastosowanie gotu koli – w przewlekłej niewydolności żylnej, gdzie daje ona naprawdę dobre efekty. Może ona także zmniejszyć obrzęki i ogólnie krążenie w kończynach dolnych. Gotu kola może być korzystna także na żylaki. 

Jakie są inne udokumentowane właściwości zdrowotne gotu koli? Wspiera ona leczenie ran, w szczególności poparzeń. Działanie to jest związane z hamowaniem rozpadu kolagenu. Tradycyjnie była ona także używana pod względem poprawy zdrowia stawów, w szczególności w artretyzmie, co może być związane z jej działaniem przeciwzapalnym, jednak obecnie brakuje badań, które potwierdzają to konkretne zastosowanie.

Wąkrotka ma też lekkie działanie nootropowe, czyli poprawiające pracę mózgu doraźnie – może minimalnie poprawiać czas reakcji i koncentrację. 

Na zwierzętach wykazano też korzystny wpływ na wrzody żołądka czy łuszczycę, jednak ciężko te efekty przenosić na ludzi, dopóki nie mamy odpowiednich badań. 

Gotu kola ma bardzo niewielki wpływ na objawy depresyjne, który związany jest przede wszystkim z działaniem przeciw lękowym i uspokajającym. 

Gotu kola nie ma większego wpływu na zdrowie wątroby (obecnie nie jest ono potwierdzone badaniami). 

Gotu kola działanie w praktyce

Wiemy już na co stosować gotu kolę. Efektów, których możemy się spodziewać przy jej regularnym stosowaniu to:

– mniejszy odczuwany stres, mniej stanów lękowych, uspokojenie, wyciszenie, ułatwienie zasypiania. Gotu kola to przede wszystkim adaptogen. 

– lepsze krążenie, w szczególności w kończynach dolnych;

– poprawa zdrowia skóry, w tym lepsza regeneracja ran;

– centella asiatica to także nootropik, o delikatnym działaniu na pracę mózgu. 

Ewentualne dodatkowe działanie pod kątem wrzodów, zdrowia stawów, łuszczycy, czy też zastosowania w różnych infekcjach nie jest obecnie potwierdzone badaniami na ludziach. 

Gotu kola – jakie ma opinie?

Wąkrotka jest bardzo lubianym i często stosowanym adaptogenem. Jej efekty są subtelne, jednak wiele osób po pewnym czasie odczuwa lepszą reakcję na stres, lepsze krążenie oraz poprawioną pracę mózgu.

Oczywiście nie każdy będzie mocno odczuwał gotu kolę, jednak ma ona wiele korzyści zdrowotnych, które zachęcają do jej stosowania. 

Gotu kola jaka jest najlepsza?

Standardowo w kontekście ziół, a w szczególności adaptogenów, pod względem jakości surowca dochodzimy do standaryzacji, czyli zawartości składników aktywnych w danym suplemencie. 

W przypadku gotu koli kluczowa jest zawartość saponin triterpenowych, które są głównym składnikiem odpowiedzialnym za wpływ na pracę mózgu, jednak prawdopodobnie nie jedynym. Dlatego też najlepsze ekstrakty zawierają także standaryzację na zawartość azjakozydów. Standardowo – im większa standaryzacja procentowa, tym lepszy ekstrakt. 

Najlepsi producenci zapewniają standaryzację na poziomie 30% saponin i 20% azjakozydów i takiego ekstraktu powinniśmy szukać. 

Jest wiele sklepów i producentów, którzy sprzedają dobrej jakości gotu colę. 

Gotu kola przeciwwskazania do stosowania 

Ogólnie gotu kola uważana jest za bardzo zdrowy i bezpieczny suplement, jednak w wyjątkowych przypadkach może ono powodować objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak mdłości (dlatego warto przyjmować ją z posiłkiem – by zapobiec takim skutkom ubocznym). 

Nie należy jej także łączyć z lekami stosowanymi w leczeniu depresji, np. SSRI czy SNRI oraz lekami uszkadzającymi wątrobę. W chorobach chronicznych czy przy używaniu leków – zawsze warto skonsultować się ze specjalistą przed rozpoczęciem przyjmowania gotu koli. 

Gotu kola po jakim czasie są efekty?

Gotu kola ma efekty krótkofalowe, doraźne, które odczuwamy praktycznie od razu po zastosowaniu. Jest to mniejsze odczuwanie stresu, uspokojenie, ewentualnie lepsza praca mózgu. 

Jednak pełnych efektów pod względem krążenia czy zdrowia skóry możemy się spodziewać po co najmniej kilku tygodniach stosowania, a wiele osób twierdzi, że pełne efekty odczuwa dopiero po pół roku stosowania. 

Gotu kola dawkowanie

Dawkowanie standardowo zależy od ekstraktu. Zaleca się stosowanie około 60-180mg saponin, a więc w przypadku dobrego ekstraktu będzie to około 300mg samej gotu koli dziennie. Przeważnie przekłada się to na jedną, maksymalnie dwie tabletki w ciągu dnia. Najczęściej gotu kolę spożywa się do kolacji, ponieważ lepiej wchłania się ona z posiłkiem, a dodatkowo uspokaja, wycisza, pomaga zasnąć. Jeżeli stosujemy dwie porcje dziennie – pierwszą możemy przyjąć do śniadania, drugą do kolacji. 

Gotu kola, podobnie jak bacopa monnieri, jest wyjątkowym suplementem roślinnym i adaptogenem, ponieważ w wielu badaniach była ona stosowana nawet pół roku, dlatego też za bezpieczne uważa się stosowanie jej nawet do sześciu miesięcy bez przerwy. 

Gotu kola skutki uboczne 

Tak jak już wspominałem, gotu kola bardzo rzadko powoduje skutki uboczne i jest uważana za bardzo bezpieczny suplement. Jednak w przypadku chorób chronicznych czy przy przyjmowaniu leków – warto skonsultować się ze specjalistą przed rozpoczęciem suplementowania gotu koli. 

Gotu kola opinie lekarzy

Gotu kola nie ma udokumentowanych właściwości leczniczych, a ogólnie jest w naszym kraju suplementem dosyć nowym i rzadko stosowanym, dlatego też lekarze rzadko polecają jej stosowanie. W największym stopniu wynika to z niewiedzy o zastosowaniu tej rośliny.

Gotu kola z czym łączyć?

Oczywiście gotu kola najlepiej łączy się z bacopą monnieri, ponieważ te dwie rośliny tradycyjnie były stosowane razem, lub też na zmianę, ze względu na podobny profil działania. Można je obie przyjmować razem przez nawet pół roku, można także przyjmować jedną z nich przez pół roku, po czym zmienić na drugą. W ten sposób przez cały rok wspieramy zdrowie naszego układu nerwowego. Ja stosuje obie te rośliny naprzemiennie od kilku lat.

Podsumowanie 

Gotu kola to bardzo dobry suplement na wsparcie reakcji na stres, w szczególności stanów lękowych czy problemów ze snem. Jest to roślina o właściwościach uspokajających. Oprócz tego bardzo dobrze wpływa ona na krążenie ogólne i mikrokrążenie, więc może się sprawdzić w różnych problemach żylnych. Dodatkowy korzystny wpływ na kolagen uzasadnia jej użycie w przypadku ran czy poparzeń. Oprócz tego ma ona delikatne działanie nootropowe. Jest ona też bardzo bezpieczna, dlatego większość osób będzie w stanie wykorzystać moc tego suplementu.